Bakterije su svuda oko nas - u vazduhu kojim dišemo,...
Biologija387 views·Updated Jun 19, 2026·5 pagesSve o Bakterijama: Građa, Vrste i Uloga u Prirodi
1 / 5
1
of 5
Šta su bakterije i kako su građene?
Bakterije su jednoćelijski organizmi koji pripadaju grupi prokariota. Ovo je najvažnija reč koju trebaš da zapamtiš! Prokarioti znači da njihova ćelija nema pravo jedro kao što imamo mi.
Glavni delovi bakterijske ćelije su prilično jednostavni. Ćelijski zid im daje oblik i čvrstinu kao neki oklop. Ćelijska membrana kontroliše šta ulazi i izlazi iz ćelije. Citoplazma je tečnost koja ispunjava celu ćeliju.
Najzanimljiviji deo je što njihov nasledni materijal (DNK) slobodno pliva u citoplazmi u delu koji se zove nukleoid. Nema jedra kao kod naših ćelija! Ribozomi prave proteine, a bič služi nekim bakterijama za kretanje kao mali repić.
Zapamti: Glavna razlika između bakterijske i naše ćelije je što bakterije NEMAJU jedro!
2
of 5
Oblici i načini ishrane bakterija
Bakterije dolaze u četiri osnovna oblika, kao da priroda pravi različite oblike testa! Koke su loptaste i mogu biti u grozdovima. Bacili su štapićasti kao mali štapići. Spirile su uvijene kao spirala, a vibrioni su savijeni kao zarez.
Kada je reč o ishrani, bakterije su prave snalažljivice. Autotrofne bakterije same prave hranu - neke koriste sunčevu svetlost poput biljaka, a druge dobijaju energiju iz hemijskih jedinjenja.
Heterotrofne bakterije uzimaju gotovu hranu iz okoline. Saprofiti se hrane ostacima uginulih organizama i čiste prirodu. Paraziti žive na račun drugih organizama i često prave probleme. Simbionti žive u prijateljstvu sa drugim organizmima - kao bakterije u našim crevima koje nam pomažu u varenju.
Zanimljivost: Neke bakterije u tvom cretu proizvode vitamin K koji ti je potreban!
3
of 5
Razmnožavanje i preživljavanje
Bakterije se razmnožavaju prostom deobom - to je kao da se jedna ćelija podeli na pola i nastanu dve identične. Ovaj proces je neverovatno brz! Neke bakterije mogu da se podele na svakih 20 minuta u idealnim uslovima.
Prvo bakterija poraste, zatim se njen DNK udvostruči, pa se cela ćelija podeli na dva jednaka dela. Zato se infekcije mogu tako brzo razviti ako ne pazimo na higijenu.
Kada uslovi postanu teški (suša, visoke temperature), neke pametne bakterije prave sporu. Spora je kao neki otporni "čarobni omotač" koji može da preživi godinama. Čim uslovi postanu bolji, iz spore se razvija aktivna bakterija.
Pametno za test: Razmnožavanje bakterija je UVEK prosta deoba - to je bespolno razmnožavanje!
4
of 5
Korisne i štetne bakterije
Ne veruj filmovima - nisu sve bakterije loše momčice! Mnoge su naši najbolji prijatelji. Korisne bakterije rade mnoge važne poslove: razlažu mrtve organizme i vraćaju hranljive materije u zemljište, pomažu u proizvodnji jogurta i sira, a neke čak prave antibiotike.
Štetne (patogene) bakterije mogu da izazovu probleme. Salmonela pravi trovanje hranom, streptokoke mogu izazvati upalu grla, a bakterije u ustima stvaraju karijes kada razlažu šećer na zubima.
Protiv opasnih bakterija imamo nekoliko oružja. Antibiotici su lekovi koji ubijaju bakterije, ali pazi - deluju samo na bakterije, ne na viruse! Higijena, posebno pranje ruku, je tvoja prva odbrana. Pasterizacija mleka uništava štetne bakterije zagrevanjem.
Važna napomena: Nikad ne mešaj bakterije sa virusima - to su potpuno različite stvari!
5
of 5
Brz pregled za ponavljanje
Evo svega što trebaš da znaš na jednom mestu! Bakterije su prokarioti - jednoćelijski organizmi bez jedra. Njihova građa je jednostavna: ćelijski zid, membrana, citoplazma, nukleoid sa DNK-om i ribozomi.
Postoje četiri osnovna oblika: koke (loptice), bacili (štapići), spirile (spirale) i vibrioni (zarezi). Po ishrani dele se na autotrofe (prave hranu) i heterotrofe (uzimaju gotovu hranu iz okoline).
Razmnožavanje je prosta deoba koja može biti veoma brza. Korisne bakterije nam pomažu u proizvodnji hrane i čišćenju prirode. Štetne mogu izazvati bolesti, ali protiv njih imamo antibiotike i higijenu. Zapamti da antibiotici deluju samo na bakterije, ne na viruse!
Za odličnu ocenu: Uvek navedi konkretne primere korisnih i štetnih bakterija!
We thought you’d never ask...
What is the Knowunity AI companion?
Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.
Where can I download the Knowunity app?
You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.
Is Knowunity really free of charge?
That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.
Most popular content in Biologija
9BiologijaPrirodna selekcija
Učenici će razumeti osnovni princip prirodne selekcije kao mehanizma koji pokreće evolucione promene.
8. r.39015
BiologijaHromozomi, geni i DNK
Učenici će se upoznati sa osnovnim pojmovima kao što su hromozomi, geni i DNK kao nosiocima naslednih informacija.
8. r.3484
BiologijaSistem za izlučivanje
Učenici će se upoznati sa bubrezima i mokraćnim putevima, kao i značajem izlučivanja štetnih materija iz organizma.
8. r.5004
BiologijaTransport materija kroz ćelijsku membranu
Učenici će razumeti kako ćelije razmenjuju materije sa okolinom putem pasivnog (difuzija, osmoza) i aktivnog transporta.
1. r. SŠ68110
BiologijaĆelijski ciklus i mitoza
Proučava se životni ciklus ćelije i proces mitoze, deobe kojom nastaju dve identične ćelije, ključne za rast i obnavljanje tkiva.
1. r. SŠ4991
BiologijaBiologija - 1. Lekcija
Jedro , metabolizam , hromozomi , kaada celija nije u deobi i kada jeste , kariotip , kariogram , dnk , genotip , fenotip
7. r.9429
BiologijaGrađa ćelije
Učenici će naučiti o glavnim delovima ćelije (ćelijska membrana, citoplazma, jedro) i osnovnim ćelijskim organelama (mitohondrije, vakuole, hloroplasti) i njihovim funkcijama.
8. r.92118
BiologijaGrađa eukariotske ćelije
Detaljno se proučavaju delovi životinjske i biljne ćelije, uključujući ćelijsku membranu, citoplazmu, jedro, mitohondrije, ribozome, endoplazmatični retikulum, Goldžijev aparat, lizozome, vakuole i hloroplaste.
1. r. SŠ57314
BiologijaNervni sistem
Učenici će proučiti mozak, kičmenu moždinu i nerve, razumevajući kako nervni sistem kontroliše i koordinira sve funkcije tela.
8. r.81727
Most popular content
9
Srpski jezikGlagoli
Ponavljaće se poznati glagolski oblici (prezent, perfekat, futur I), a učiće se i novi oblici kao što su aorist, imperfekat, pluskvamperfekat, futur II, kao i glagolski prilozi i pridevi.
7. r.3,878132
IstorijaGlavni frontovi i ključne bitke
Proučavaće se najvažniji frontovi i bitke koje su obeležile Prvi svetski rat.
8. r.91014
Srpski jezikRečenični članovi
Učiće se o glavnim i sporednim rečeničnim članovima (subjekat, predikat, objekat, priloške odredbe, atribut, apozicija) i njihovoj funkciji.
7. r.1,86967
Srpski jezikGlagoli
Obradićemo glagolska vremena (prezent, futur I, perfekat) i glagolske načine, kao i glagolske oblike (infinitiv, glagolski pridevi i prilozi) i glagolski vid (svršeni i nesvršeni).
6. r.1,49173
HemijaUgljovodonici
Učićete o najjednostavnijim organskim jedinjenjima – ugljovodonicima, uključujući alkane, alkene i alkine, njihove opšte formule i osnovnu nomenklaturu.
1. r. SŠ1,18930
Srpski jezikStilske figure
Ponavljaće se i produbljivati znanje o stilskim figurama kao što su epitet, poređenje, metafora, personifikacija, hiperbola, onomatopeja, aliteracija i asonanca, razumevajući njihovu ulogu u tekstu.
7. r.78523
IstorijaVelika geografska otkrića – novi svetovi
Učimo o hrabrim pomorcima koji su otkrili nove kontinente i promenili sliku sveta.
7. r.3528
Srpski jezikFonetika
Za 8. Razred
8. r.1,00017
MatematikaČetvorougao
Upoznavanje sa vrstama četvorouglova (paralelogram, pravougaonik, kvadrat, romb, trapez) i njihovim osnovnim svojstvima.
6. r.74620
Can't find what you're looking for? Explore other subjects.
Students love us — and so will you.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.
Stefan SiOS user
This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.
Samantha KlichAndroid user
Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.
AnnaiOS user
Biologija387 views·Updated Jun 19, 2026·5 pagesSve o Bakterijama: Građa, Vrste i Uloga u Prirodi
Bakterije su svuda oko nas - u vazduhu kojim dišemo, hrani koju jedemo, pa čak i u našem telu! Ovi sitni jednoćelijski organizmi su najjednostavniji, ali i najvažniji živi bića na planeti. Nisu sve bakterije loše - mnoge su naši...
1
of 5
Sign up to see the content. It's free!
- Access to all documents
- Improve your grades
- Join milions of students
Šta su bakterije i kako su građene?
Bakterije su jednoćelijski organizmi koji pripadaju grupi prokariota. Ovo je najvažnija reč koju trebaš da zapamtiš! Prokarioti znači da njihova ćelija nema pravo jedro kao što imamo mi.
Glavni delovi bakterijske ćelije su prilično jednostavni. Ćelijski zid im daje oblik i čvrstinu kao neki oklop. Ćelijska membrana kontroliše šta ulazi i izlazi iz ćelije. Citoplazma je tečnost koja ispunjava celu ćeliju.
Najzanimljiviji deo je što njihov nasledni materijal (DNK) slobodno pliva u citoplazmi u delu koji se zove nukleoid. Nema jedra kao kod naših ćelija! Ribozomi prave proteine, a bič služi nekim bakterijama za kretanje kao mali repić.
Zapamti: Glavna razlika između bakterijske i naše ćelije je što bakterije NEMAJU jedro!
2
of 5Sign up to see the content. It's free!
- Access to all documents
- Improve your grades
- Join milions of students
Oblici i načini ishrane bakterija
Bakterije dolaze u četiri osnovna oblika, kao da priroda pravi različite oblike testa! Koke su loptaste i mogu biti u grozdovima. Bacili su štapićasti kao mali štapići. Spirile su uvijene kao spirala, a vibrioni su savijeni kao zarez.
Kada je reč o ishrani, bakterije su prave snalažljivice. Autotrofne bakterije same prave hranu - neke koriste sunčevu svetlost poput biljaka, a druge dobijaju energiju iz hemijskih jedinjenja.
Heterotrofne bakterije uzimaju gotovu hranu iz okoline. Saprofiti se hrane ostacima uginulih organizama i čiste prirodu. Paraziti žive na račun drugih organizama i često prave probleme. Simbionti žive u prijateljstvu sa drugim organizmima - kao bakterije u našim crevima koje nam pomažu u varenju.
Zanimljivost: Neke bakterije u tvom cretu proizvode vitamin K koji ti je potreban!
3
of 5Sign up to see the content. It's free!
- Access to all documents
- Improve your grades
- Join milions of students
Razmnožavanje i preživljavanje
Bakterije se razmnožavaju prostom deobom - to je kao da se jedna ćelija podeli na pola i nastanu dve identične. Ovaj proces je neverovatno brz! Neke bakterije mogu da se podele na svakih 20 minuta u idealnim uslovima.
Prvo bakterija poraste, zatim se njen DNK udvostruči, pa se cela ćelija podeli na dva jednaka dela. Zato se infekcije mogu tako brzo razviti ako ne pazimo na higijenu.
Kada uslovi postanu teški (suša, visoke temperature), neke pametne bakterije prave sporu. Spora je kao neki otporni "čarobni omotač" koji može da preživi godinama. Čim uslovi postanu bolji, iz spore se razvija aktivna bakterija.
Pametno za test: Razmnožavanje bakterija je UVEK prosta deoba - to je bespolno razmnožavanje!
4
of 5Sign up to see the content. It's free!
- Access to all documents
- Improve your grades
- Join milions of students
Korisne i štetne bakterije
Ne veruj filmovima - nisu sve bakterije loše momčice! Mnoge su naši najbolji prijatelji. Korisne bakterije rade mnoge važne poslove: razlažu mrtve organizme i vraćaju hranljive materije u zemljište, pomažu u proizvodnji jogurta i sira, a neke čak prave antibiotike.
Štetne (patogene) bakterije mogu da izazovu probleme. Salmonela pravi trovanje hranom, streptokoke mogu izazvati upalu grla, a bakterije u ustima stvaraju karijes kada razlažu šećer na zubima.
Protiv opasnih bakterija imamo nekoliko oružja. Antibiotici su lekovi koji ubijaju bakterije, ali pazi - deluju samo na bakterije, ne na viruse! Higijena, posebno pranje ruku, je tvoja prva odbrana. Pasterizacija mleka uništava štetne bakterije zagrevanjem.
Važna napomena: Nikad ne mešaj bakterije sa virusima - to su potpuno različite stvari!
5
of 5Sign up to see the content. It's free!
- Access to all documents
- Improve your grades
- Join milions of students
Brz pregled za ponavljanje
Evo svega što trebaš da znaš na jednom mestu! Bakterije su prokarioti - jednoćelijski organizmi bez jedra. Njihova građa je jednostavna: ćelijski zid, membrana, citoplazma, nukleoid sa DNK-om i ribozomi.
Postoje četiri osnovna oblika: koke (loptice), bacili (štapići), spirile (spirale) i vibrioni (zarezi). Po ishrani dele se na autotrofe (prave hranu) i heterotrofe (uzimaju gotovu hranu iz okoline).
Razmnožavanje je prosta deoba koja može biti veoma brza. Korisne bakterije nam pomažu u proizvodnji hrane i čišćenju prirode. Štetne mogu izazvati bolesti, ali protiv njih imamo antibiotike i higijenu. Zapamti da antibiotici deluju samo na bakterije, ne na viruse!
Za odličnu ocenu: Uvek navedi konkretne primere korisnih i štetnih bakterija!
We thought you’d never ask...
What is the Knowunity AI companion?
Our AI companion is specifically built for the needs of students. Based on the millions of content pieces we have on the platform we can provide truly meaningful and relevant answers to students. But its not only about answers, the companion is even more about guiding students through their daily learning challenges, with personalised study plans, quizzes or content pieces in the chat and 100% personalisation based on the students skills and developments.
Where can I download the Knowunity app?
You can download the app in the Google Play Store and in the Apple App Store.
Is Knowunity really free of charge?
That's right! Enjoy free access to study content, connect with fellow students, and get instant help – all at your fingertips.
Most popular content in Biologija
9BiologijaPrirodna selekcija
Učenici će razumeti osnovni princip prirodne selekcije kao mehanizma koji pokreće evolucione promene.
8. r.39015
BiologijaHromozomi, geni i DNK
Učenici će se upoznati sa osnovnim pojmovima kao što su hromozomi, geni i DNK kao nosiocima naslednih informacija.
8. r.3484
BiologijaSistem za izlučivanje
Učenici će se upoznati sa bubrezima i mokraćnim putevima, kao i značajem izlučivanja štetnih materija iz organizma.
8. r.5004
BiologijaTransport materija kroz ćelijsku membranu
Učenici će razumeti kako ćelije razmenjuju materije sa okolinom putem pasivnog (difuzija, osmoza) i aktivnog transporta.
1. r. SŠ68110
BiologijaĆelijski ciklus i mitoza
Proučava se životni ciklus ćelije i proces mitoze, deobe kojom nastaju dve identične ćelije, ključne za rast i obnavljanje tkiva.
1. r. SŠ4991
BiologijaBiologija - 1. Lekcija
Jedro , metabolizam , hromozomi , kaada celija nije u deobi i kada jeste , kariotip , kariogram , dnk , genotip , fenotip
7. r.9429
BiologijaGrađa ćelije
Učenici će naučiti o glavnim delovima ćelije (ćelijska membrana, citoplazma, jedro) i osnovnim ćelijskim organelama (mitohondrije, vakuole, hloroplasti) i njihovim funkcijama.
8. r.92118
BiologijaGrađa eukariotske ćelije
Detaljno se proučavaju delovi životinjske i biljne ćelije, uključujući ćelijsku membranu, citoplazmu, jedro, mitohondrije, ribozome, endoplazmatični retikulum, Goldžijev aparat, lizozome, vakuole i hloroplaste.
1. r. SŠ57314
BiologijaNervni sistem
Učenici će proučiti mozak, kičmenu moždinu i nerve, razumevajući kako nervni sistem kontroliše i koordinira sve funkcije tela.
8. r.81727
Most popular content
9Srpski jezikGlagoli
Ponavljaće se poznati glagolski oblici (prezent, perfekat, futur I), a učiće se i novi oblici kao što su aorist, imperfekat, pluskvamperfekat, futur II, kao i glagolski prilozi i pridevi.
7. r.3,878132
IstorijaGlavni frontovi i ključne bitke
Proučavaće se najvažniji frontovi i bitke koje su obeležile Prvi svetski rat.
8. r.91014
Srpski jezikRečenični članovi
Učiće se o glavnim i sporednim rečeničnim članovima (subjekat, predikat, objekat, priloške odredbe, atribut, apozicija) i njihovoj funkciji.
7. r.1,86967
Srpski jezikGlagoli
Obradićemo glagolska vremena (prezent, futur I, perfekat) i glagolske načine, kao i glagolske oblike (infinitiv, glagolski pridevi i prilozi) i glagolski vid (svršeni i nesvršeni).
6. r.1,49173
HemijaUgljovodonici
Učićete o najjednostavnijim organskim jedinjenjima – ugljovodonicima, uključujući alkane, alkene i alkine, njihove opšte formule i osnovnu nomenklaturu.
1. r. SŠ1,18930
Srpski jezikStilske figure
Ponavljaće se i produbljivati znanje o stilskim figurama kao što su epitet, poređenje, metafora, personifikacija, hiperbola, onomatopeja, aliteracija i asonanca, razumevajući njihovu ulogu u tekstu.
7. r.78523
IstorijaVelika geografska otkrića – novi svetovi
Učimo o hrabrim pomorcima koji su otkrili nove kontinente i promenili sliku sveta.
7. r.3528
Srpski jezikFonetika
Za 8. Razred
8. r.1,00017
MatematikaČetvorougao
Upoznavanje sa vrstama četvorouglova (paralelogram, pravougaonik, kvadrat, romb, trapez) i njihovim osnovnim svojstvima.
6. r.74620
Can't find what you're looking for? Explore other subjects.
Students love us — and so will you.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
The app is very easy to use and well designed. I have found everything I was looking for so far and have been able to learn a lot from the presentations! I will definitely use the app for a class assignment! And of course it also helps a lot as an inspiration.
Stefan SiOS user
This app is really great. There are so many study notes and help [...]. My problem subject is French, for example, and the app has so many options for help. Thanks to this app, I have improved my French. I would recommend it to anyone.
Samantha KlichAndroid user
Wow, I am really amazed. I just tried the app because I've seen it advertised many times and was absolutely stunned. This app is THE HELP you want for school and above all, it offers so many things, such as workouts and fact sheets, which have been VERY helpful to me personally.
AnnaiOS user